Onderzoek naar zelfgemengd (zelfmix / handmix) hamstervoer is een project waar ik me een poosje mee bezig heb gehouden. Hamstervoer is altijd een lastig thema en dat komt met name door de steeds groter wordende keus die je hebt. Vroeger ging je naar de dierenwinkel en stond je voor een schrap met drie soorten voer. Nu zijn er maar liefst meer dan 30 soorten hamstervoer. Hoe moet je daar nou uit kiezen?

Onderzoek naar zelfgemengd/zelfmix hamstervoer

Ik heb in het verleden veel onderzoek gedaan naar hamstervoer. Ook heb ik studenten geholpen met afstudeerprojecten over hamstervoer en ik heb gemerkt dat hoe dieper je in de materie duikt hoe lastiger het wordt! Als het gaat om onderzoek dan ben ik bij het begin begonnen. Ik heb laboratorium onderzoek boeken gekocht en ben me begonnen in te lezen in de voedingsbehoefte van laboratorium dieren. Het klinkt misschien gek maar er is een schat aan informatie verzameld in het laboratorium en zeer goed gedocumenteerd.

Hamster leeftijd categorieën en hamstervoer

Wat mij als eerste is opgevallen en wat ik ook kan bevestigen is dat er onderscheid gemaakt moet worden in leeftijd. Hier kunnen we drie groepen van maken:

1. Drachtige, Zogende, Jonge dieren
2. Volwassen dieren
3. Oudere dieren

De voedingsbehoefte verschilt per levensfase en per leeftijd. Drachtige, zogende en jonge dieren hebben meer vetten nodig dan volwassen dieren en oudere dieren kunnen meer vezels gebruiken bijvoorbeeld. Drachtige vrouwtjes hebben veel meer vet nodig en daarnaast ook eiwitten om de jongen te voorzien van de best mogelijke melk.

Wat zijn hamstervoer ingrediënten?

Ook als we kijken naar de ingrediënten van hamstervoer. Hier kunnen we onderscheid maken tussen goedkope ingrediënten zoals bijvoorbeeld zonnebloempitten of iets duurdere ingrediënten als pompoenpitten. Deze twee zaadjes zijn een leuk voorbeeld, maar verschillen ongelofelijk van elkaar! De zonnebloempit bevat namelijk relatief veel omgea 6 vetzuren, dit is een ontstekingsbevorderende vetzuur. Pompoenpitten integendeel bevatten juist meer Omega 3 vetzuren. Dit zijn de ontstekingsverlagende vetzuren. Nu zul je je afvragen wat maakt het uit. Een dier dat teveel omega 6 binnen krijgt heeft veel meer kans op het ontwikkelen van ontstekingen in het lichaam. In het gehele lichaam wordt de kans op een ontsteking dus verhoogd.

Mais en Soja zijn een van de goedkoopste ingrediënten die je maar kunt bedenken. De herkomst van deze ingrediënten is ook belangrijk. De meeste mais is genetisch gemanipuleerd en daarmee een grote oorzaak van tumoren en kanker bij dieren. GMO vrije mais is dus zeer belangrijk!

Wat is zelfgemengde hamstervoer (zelfmix)?

Tegenwoordig wordt er ook zelf hamstervoer gemengd. Enerzijds doordat er behoefte is aan meer variatie en verscheidenheid en anderzijds omdat de keus niet altijd aansluit bij de behoefte. Met name fokkers en kleine winkeliers mengen hun eigen voer onder het mom van natuurlijke voeding of aardgerechte voeding. Ik moet heel eerlijk zijn dat ook ik er vaker over heb nagedacht om eigen voeding te mengen. Echter is dit makkelijker gezegd dan (goed) gedaan. Iedereen kan ingrediënten kopen en deze door elkaar mengen. De grondstoffen kunnen in grote hoeveelheden en voor een vrij lage prijs gekocht worden en binnen een paar minuten gemengd worden. De kunst zit m er echter in om de juiste ingrediënten met elkaar te mengen en de goede samenstelling te creëren en dit laatste is helaas onmogelijk zonder tussenkomt van een laboratorium.

In een andere blog zal ik de samenstelling van verschillende hamstervoeders onder de loep nemen in vergelijking met laboratorium onderzoeken. Ik kan je nu al vertellen dat je verbluft zult zijn hoe goed de samenstelling van de meeste hamstervoeders aansluit op de onderzoeken 😉

Hiermee kom ik op het punt dat hoewel de samenstelling van een eigen gemengde voeder wel bekend is…. de analytische samenstelling dit niet is. Je weet namelijk niet hoeveel gram, %, IE je hebt gemengd. Je weet niet uit hoeveel procent eiwit, vezels en vetten de voeding bevat als je dit niet laat onderzoeken in een laboratorium. De fabrikanten zullen altijd een stapje voor zijn omdat ze degelijk onderzoek kunnen doen naar de samenstelling van het voer.

Dieren hebben ook vitaminen en mineralen nodig. We weten hoe vluchtig vitaminen kunnen zijn. Sommige vitaminen vervliegen door in aanraking te komen met zuurstof, daarom moet het voer ook in een beschermde verpakking en met een speciale atmosfeer verpakt worden. Sommige vitaminen vervliegen door in aanraking te komen met zonlicht. Dat is ook de reden waarom de meeste verpakkingen geen transparante verpakking hebben. Neem bijvoorbeeld caviavoer… zodra je de verpakking opent is de helft van de vitamine C al weg bij de slechter voeders. Het is belangrijk dat de fabrikant de vitamine c op een dusdanige manier inkapseld dat deze na opening niet vervliegt. De meeste vitamines en mineralen in groenten en fruit zijn kansloos in een verpakking, daarom maken fabrikanten er een alles in een brokje bij waar ze extra mineralen en vitaminen in stoppen.

Is het een volledig hamstervoer of aanvullend?

De meeste voeders die zelf gemengd worden zijn aanvullende voeders omdat ze simpel weg niet weten of niet aan de dagelijkse rantsoeneisen kunnen voldoen. Geef je aan dat je een volledige voeding mengt dan moet deze dus voldoend aan de voedingsbehoefte en eisen van het dier.

Wat is de rol van de NVWA bij diervoeder claims?

De NVWA houdt toezicht op de juiste etikettering van diervoeders. Daarvoor ziet ze toe op het correct gebruik van gezondheidsclaims en op het verbod op medische claims. Dat gebeurt door inspecties van etiketten en reclame-uitingen. Wil jij je eigen voer mengen, dan is er dus nogal wat om aan te denken. Wil je, je eigen voer doorverkopen bijvoorbeeld als fokker, wees er dan zeker van dat je aan de wettelijke eisen voldoet anders kun je aansprakelijk gesteld worden voor schade/letsel. Voor de verkoop van gemengde producten zoals voer moet je aan de volgende dingen voldoen:

• soort diervoeder: aanvullend diervoeder of volledig diervoeder
• naam of handelsnaam diervoederbedrijf
• referentienummer, batchnummer of lotnummer van de partij
• netto gewicht
• lijst van toevoegingsmiddelen, voorafgegaan door het opschrift toevoegingsmiddelen
• vochtgehalte (alleen vermelden als dat hoger is dan 14%)
• diersoort waarvoor het mengvoeder is bestemd
• gebruiksaanwijzing
• houdbaarheidsdatum (minimum)
• opschrift ‘samenstelling’,  gevolgd door een lijst van voedermiddelen in dalende volgorde van gewicht
• analytische bestanddelen en gehalten (hoofdstuk II in bijlage VI en VII van de Marktverordening)

Voor overtreding van de Marktverordening kan de NVWA, afhankelijk van de constatering, een schriftelijke waarschuwing geven of direct een boete opleggen.

Mag een zelfmix hamstervoer voor eigen gebruik?

Meng je je voer voor eigen gebruik dan is er dus  niks aan de hand. Mengen van meerdere hamstervoeders die op de markt verkrijgbaar zijn kan ook. Kijk altijd naar de samenstelling van de hamstervoeders. Je kunt bijvoorbeeld twee voeders met elkaar mengen die elkaar aanvullen. Zo meng ikzelf bijvoorbeeld voer dat geen meelwormen bevat met voer dat wel meelwormen bevat of meng ik expres extra pompoenpitten door voer dat zonnebloempitten bevat. Door dit laatste te doen breng ik bijvoorbeeld de twee vetzuren omega 6 en omega 3 met elkaar in balans. Als je drachtige of zogende dieren hebt kun je bijvoorbeeld ook twee voeders nemen die een hoog vetgehalte hebben en door elkaar mengen. Het voorbeeld van mengen in in de meeste gevallen de extra variatie, omdat fabrikanten verschillende ingrediënten gebruiken. Qua voedingswaarde schiet je er alleen met strategisch mengen iets mee op, dus als je echt gericht kijkt naar wat de een mist en de ander wel heeft.

Hoe kun je hamstervoer verrijken?

Dit is wel heel leuk om te doen! Ik ben fan van voedselverrijking. Bij voedselverrijking komt het er eigenlijk op neem dat je enkele bestanddelen toevoegt aan de voeding. Zo meng ik bijvoorbeeld extra meelwormen door het voer, extra pompoenpitten en soms extra vlokreeftjes. Maar je kunt ook extra eivoer door het voer mengen bijvoorbeeld. Op deze manier maak je een voeder voor jonge dieren krachtiger en voedzamer.