HAMSTER PLANTJES

Levende planten kunnen een hamsterverblijf echt tot leven brengen. Ze geven kleur, hoogte en een natuurlijke uitstraling, maar voor je hamster zijn ze meer dan alleen decoratie.

Een Russische dwerghamster kan tussen de bladeren snuffelen, zich erachter verschuilen en eraan knabbelen. Ik vind het prachtig om te zien wanneer een hamster op zijn achterpootjes gaat staan om bij een blaadje te komen. Soms wordt er heel voorzichtig een randje afgegeten. Een andere hamster trekt binnen korte tijd een halve plant uit elkaar.

Dat hoort erbij. Ik plaats levende planten in het verblijf als verrijking, met de wetenschap dat de hamster ze mag gebruiken en uiteindelijk voor een deel kan opeten.

Een levende plant in een hamsterscape is dus geen sierplant die maandenlang onaangeroerd moet blijven. Het is een stukje eetbare natuur waarmee je hamster zelf aan de slag mag.

Waarom levende planten bij een hamster?

Een plant brengt verschillende dingen samen. Je hamster krijgt een nieuwe geur, een andere structuur en vers groen om van te proeven. De bladeren bewegen wanneer hij erlangs loopt en vormen kleine beschutte plekjes in het verblijf.

Levende plantjes kunnen worden gebruikt als:

• vers groenvoer
• natuurlijke verrijking
• een beschutte plek in de inrichting
• onderdeel van een humus- of plantenzone
• afwisseling naast gedroogde kruiden en oogst

Ik vergelijk de bladeren vooral met groenvoer. De plant vervangt geen volledig hamstervoer, maar geeft wel een mooie en natuurlijke aanvulling.

Het assortiment dat ik hiervoor gebruik, bestaat uit biologisch geteelde plantjes die speciaal als voedselplant voor dieren worden gekweekt. De beschikbare soorten kunnen per seizoen wisselen.

Niet iedere kamerplant is een hamsterplant

Je kunt niet zomaar iedere plant uit de woonkamer of het tuincentrum in het verblijf zetten. Dat een plant er groen en natuurlijk uitziet, zegt nog niets over de geschiktheid voor een hamster.

Voor planten in het hamsterverblijf hanteer ik zelf een eenvoudige regel: ik gebruik alleen planten waarvan ik weet dat ze geschikt zijn om door dieren te worden gegeten én waarvan ik de herkomst ken.

Ik gebruik hiervoor geen gewone plant uit het tuincentrum. Niet alleen de plantensoort is belangrijk. Je weet bij zo’n plant meestal niet precies welke meststoffen, plantenvoeding of andere middelen tijdens de teelt en verzorging zijn gebruikt. Soms worden bladeren bovendien behandeld om ze mooier te laten glanzen.

Dat hoeft niet te betekenen dat iedere tuincentrumplant direct gevaarlijk is. Het probleem is vooral dat ik de geschiedenis van de plant niet ken. Bij een klein dier dat rechtstreeks aan de bladeren knabbelt, neem ik dat risico liever niet.

De planten die ik voor mijn hamsters gebruik, zijn biologisch geteeld en bedoeld als voedselplant voor dieren.

Welke levende planten kun je gebruiken?

De precieze beschikbaarheid verschilt per seizoen. Plantjes die onder andere als eetbare knaagdierplant worden aangeboden, zijn:

• graslelie
• vitamineplant
• kattengras of tarwekiemgras
• weegbree
• paardenbloem
• kamille
• melisse
• tijm
• bloedzuring
• brunel
• wilde aardbei

Niet iedere plant is even makkelijk in een hamsterverblijf te houden. Daar zit in de praktijk een groot verschil tussen.

Mijn favoriete planten voor een hamsterscape

Planten die gemiddeld goed blijven

De lastigere planten in een hamsterscape

Sommige planten zijn geschikt om van te eten, maar blijken in een hamsterverblijf lastig mooi en levend te houden. Geschikt als voedselplant betekent dus niet automatisch geschikt als sterke scapeplant.

Paardenbloem

De paardenbloem is naar mijn ervaring één van de moeilijkste planten om langdurig in een scape te houden. Hij kan snel slap worden of achteruitgaan wanneer de omstandigheden net niet goed zijn.

Ik gebruik hem daarom liever als tijdelijke plant of geef de bladeren als vers groen.

Kamille

Kamille ziet er prachtig uit, maar is vrij kwetsbaar. De fijne stengels en blaadjes kunnen snel beschadigen wanneer een hamster erdoorheen loopt of eraan trekt.

Heb je geen groene vingers, dan zou ik kamille niet als eerste vaste plant kiezen. Je kunt hem beter eerst laten opeten dan proberen hem koste wat kost lang mooi te houden.

Tijm

Tijm houdt van andere omstandigheden dan een plantenzone die regelmatig een beetje vochtig wordt gehouden. In een hamsterverblijf vind ik hem daarom lastiger in balans te houden.

Ook tijm gebruik ik liever tijdelijk of ik knip er kleine stukjes vanaf om los aan te bieden.

Wilde aardbei

De wilde aardbei is mooi, maar kan gevoelig zijn voor de combinatie van warmte, licht en vocht in een verblijf. De plant heeft goede omstandigheden nodig om echt te blijven groeien.

Als tijdelijke verrijking is hij leuk. Als sterke vaste scapeplant is hij voor mij geen eerste keuze.

Weegbree

Weegbree kan mooi groeien, maar heeft naar mijn ervaring relatief veel water nodig. Dat maakt hem in een hamsterverblijf wat lastiger.

Je wilt de plant voldoende water geven, maar je wilt niet dat een groot deel van de bodembedekking rond de plant steeds vochtig wordt. Daarom staat weegbree bij mij meestal in zijn eigen pot, zodat ik gericht water kan geven.

Mijn praktische rangschikking

Op basis van mijn eigen ervaring zou ik de plantjes ongeveer zo indelen:

• Het prettigst voor een vaste scape: graslelie en vitamineplant.
• Goed als tijdelijke of regelmatig vervangen plant: kattengras en tarwekiemgras.
• Gemiddeld in verzorging: bloedzuring, brunel en melisse.
• Meer aandacht nodig: weegbree.
• Het lastigst om langdurig mooi te houden: paardenbloem, kamille, tijm en wilde aardbei.

Dit is geen harde regel. Licht, temperatuur, ventilatie, de gebruikte grond en vooral het gedrag van je eigen hamster maken veel verschil.

Een plant in de pot laten staan

Ik haal levende plantjes lang niet altijd uit hun pot. In veel gevallen zet ik de plant met pot en al in een hoekje met humus.

Dat heeft een paar praktische voordelen:

• de wortels blijven bij elkaar
• de plant staat steviger
• je kunt heel gericht water geven
• je kunt de plant makkelijk uit het verblijf halen
• de plant kan buiten het verblijf herstellen en opnieuw groeien

Je hamster kan natuurlijk ontdekken dat er aarde in de pot zit. De kans is groot dat hij er dan direct in wil graven.

Het is mij door de jaren heen vaak opgevallen dat Russische dwerghamsters zich bijna magisch aangetrokken voelen tot zand en aarde. Je kunt een prachtig ingerichte plantenzone maken, maar zodra de hamster de potgrond ontdekt, kan de pot binnen enkele minuten volledig zijn uitgegraven.

Dat is geen ondeugend gedrag. Graven is nu eenmaal één van de belangrijkste bezigheden van een hamster.

Zo voorkom ik dat de pot direct wordt uitgegraven

Ik zet de plantenpot vaak in een wat groter hoekje met humus. De rand van de pot verdwijnt dan voor een deel in de grond. Daardoor valt de pot minder op en heeft de hamster rondom de plant al materiaal om in te snuffelen en te graven.

Een andere oplossing is de zichtbare bovenkant van de pot bedekken met een stuk gedroogd mos. De hamster ziet dan niet meteen dat er losse grond onder zit. Bij sommige dieren blijft de pot op die manier verrassend lang met rust.

Het blijft natuurlijk afhankelijk van de hamster. De ene hamster kijkt nauwelijks naar de grond. Een andere hamster heeft binnen vijf minuten ontdekt wat je probeert te verbergen.

Het hele verblijf met humus inrichten

Het is mogelijk om het hele verblijf met humus in te richten en de planten daar rechtstreeks in te zetten. Dat kan een prachtig, bijna levend landschap opleveren.

Ik zie dit wel als een inrichting voor gevorderde hamsterhouders.

Bij een volledige humusbodem moet je goed leren omgaan met:

• het vochtgehalte;
• de ventilatie van het verblijf;
• het ondersteunen van zware huisjes;
• het schoonhouden van de bodem;
• het gedrag van planten en wortels;
• de combinatie met droge graafzones.

Humus als volledige bodem vraagt meer controle en onderhoud dan een gewone droge bodembedekking. Ook de fabrikant adviseert beginnende gebruikers eerst met een aparte humus- of plantenzone te starten.

Voor de meeste mensen vind ik een afgebakend hoekje met humus, één of twee planten en wat mos de prettigste oplossing.

Hoe geef je de plant water?

Wanneer de plant in zijn eigen pot staat, geef ik steeds een klein beetje water rechtstreeks in het potje.

Ik giet niet ineens veel water in het verblijf. De plant heeft water nodig, maar de rest van het hamsterverblijf hoeft niet nat te worden.

Hoe vaak je water moet geven, hangt af van:

• de plantensoort;
• de grootte van de pot;
• de temperatuur;
• de hoeveelheid licht;
• hoe snel de plant groeit;
• hoeveel de hamster ervan heeft gegeten.

Voel daarom eerst even aan de grond. Is deze nog licht vochtig, dan hoeft er meestal nog geen water bij. Voelt de grond droog en laat de plant zijn bladeren hangen, dan geef je een kleine hoeveelheid.

Bij een plant die rechtstreeks in humus staat, geef ik het water zo plaatselijk mogelijk rond de wortels.

Hoeveel mag je hamster van de plant eten?

De plantjes zijn bedoeld om aan te knabbelen. Je hoeft dus niet bezorgd te worden zodra je hamster een blaadje opeet. Dat is juist een belangrijk deel van de verrijking.

Is je hamster nog niet gewend aan vers groen? Begin dan met een kleine hoeveelheid. Je kunt bijvoorbeeld eerst één blaadje afknippen en aanbieden. Zo zie je meteen of je hamster het lekker vindt.

Je kunt een plant op verschillende manieren gebruiken:

De hele plant in het verblijf

Je hamster bepaalt zelf wanneer hij eraan knabbelt. Dit geeft de meeste natuurlijke beleving, maar de plant kan natuurlijk sneller beschadigd raken.

De plant tijdelijk in het verblijf

Je zet de plant een tijdje in het verblijf en haalt hem daarna weer weg. Buiten het verblijf kan hij herstellen en opnieuw groeien.

Alleen bladeren afknippen

Je laat de plant buiten het verblijf staan en knipt af en toe een blaadje of een klein stukje af. Op deze manier houd je de meeste controle over de plant en gaat hij meestal het langst mee.

Hoe houd je een plant langer mooi?

Een hamsterplant hoeft van mij niet perfect te blijven. Ik zet hem juist neer om gebruikt te worden.

Wil je de plant toch langer behouden, dan werkt rouleren vaak het beste. Zet hem bijvoorbeeld enkele dagen in het verblijf en geef hem daarna buiten het verblijf tijd om opnieuw te groeien.

Bij grasachtige planten kun je als praktische richtlijn proberen enkele centimeters groen te laten staan. Ongeveer drie centimeter kan bij gras voldoende zijn om opnieuw uit te lopen.

Die regel geldt niet op dezelfde manier voor iedere plant. Bij een graslelie, vitamineplant of rozetplant moet je vooral het groeipunt en voldoende gezonde bladeren laten zitten. Knip daarom niet iedere plant willekeurig op dezelfde hoogte af.

Zet een sterk afgegeten plant op een lichte plek, geef hem rustig water en wacht tot er nieuwe groei zichtbaar is voordat je hem opnieuw in het verblijf plaatst.

Hoe lang blijft een hamsterplant goed?

Daar is geen vaste termijn voor.

De levensduur wordt niet alleen bepaald door de plant, maar ook door je hamster. Sommige hamsters nemen iedere nacht één klein hapje. Andere hamsters behandelen een levende plant als een persoonlijk sloopproject.

Ook de standplaats speelt mee. Een plant vlak onder een goede lichtbron blijft vaak langer mooi dan een plant in een donkere hoek. Te weinig water is niet goed, maar voortdurend natte grond evenmin.

Ik plaats planten vooral als levende verrijking. Wanneer de hamster de plant na een paar weken heeft opgegeten, zie ik dat niet als mislukking. De plant heeft dan precies gedaan waarvoor ik hem heb neergezet.

Een plant als tijdelijke verrijking

Je hoeft geen volledige levende scape te bouwen om plantjes te kunnen gebruiken.

Een eenvoudige manier is om af en toe één plant in het verblijf te zetten. Je hamster kan eraan ruiken, eromheen lopen en een paar blaadjes eten. Daarna haal je de plant weer weg.

Dit is heel geschikt wanneer:

• je nog weinig ervaring hebt met planten;
• je verblijf vooral uit een droge bodembedekking bestaat;
• je eerst wilt zien wat je hamster met de plant doet;
• je de plant buiten het verblijf wilt laten herstellen;
• je geen vaste vochtige plantenzone wilt maken.

Je kunt ook losse bladeren gebruiken als voedselverrijking. Verstop een blaadje tussen de bodembedekking of hang het iets hoger, zodat je hamster zich moet uitstrekken om erbij te komen.

Onderhoud van de plantenzone

Controleer de planten wanneer je toch het verblijf bekijkt.

Haal bladeren weg die volledig slap, bruin of beschimmeld zijn. Kijk ook even of er geen voer onder de pot ligt te bederven en of de humus nog fris en aards ruikt.

Wordt een plant steeds verder uitgegraven? Dan kun je hem opnieuw stevig neerzetten, de pot dieper plaatsen of besluiten hem buiten het verblijf verder te laten groeien.

Het hoeft niet iedere dag perfect gestyled te zijn. Een hamster zal zijn omgeving altijd op zijn eigen manier aanpassen. Dat is juist een deel van wat een natuurlijke inrichting zo interessant maakt.

Levende planten en hamsterscaping

Levende planten komen het mooist tot hun recht als onderdeel van een complete hamsterscape.

Je kunt een plantenzone bijvoorbeeld combineren met:

• humus (let wel op dat het niet te vochtig wordt)
• gedroogd mos
• kurk
• hout
• een laag huisje
• een tunnel
• stenen die stevig op de bodem liggen
• gedroogde oogst en kruiden

Door verschillende structuren te gebruiken, ontstaan kleine zones in het verblijf. Je hamster kan graven in de diepe bodembedekking, rollen in het zand, door de plantenzone lopen en zich tussen het groen verschuilen.

Lees ook: Hamsterscaping

Plantjes die ik zelf zou kiezen

Wanneer iemand mij vraagt met welke plant hij het beste kan beginnen, is mijn antwoord eenvoudig:

Begin met een graslelie of vitamineplant.

Deze planten zijn naar mijn ervaring het sterkst, geven snel een mooi groen effect en zijn relatief makkelijk te verzorgen. Kattengras of tarwekiemgras is ook leuk, maar zie ik meer als tijdelijke verrijking.

Ik zou als beginner niet starten met paardenbloem, kamille, tijm of wilde aardbei. Deze planten zijn niet minder geschikt om van te eten, maar wel lastiger om langdurig mooi te houden.

Een kleine humuszone met één sterke plant is een veel fijnere start dan direct het hele verblijf ombouwen tot een levende bodem.

Mijn advies

Levende planten zijn geen noodzakelijke basisbenodigdheid voor een Russische dwerghamster. Je hamster kan ook zonder levende planten een uitstekend ingericht verblijf hebben.

Ik zie ze vooral als een bijzondere vorm van verrijking. Ze voegen geur, structuur, beschutting en vers groen toe. Bovendien is het geweldig om te zien hoe iedere hamster er op zijn eigen manier mee omgaat.

Mijn voorkeur gaat uit naar een graslelie of vitamineplant die met pot en al in een kleine humuszone staat. Ik geef steeds een beetje water rechtstreeks in de pot. Eventueel bedek ik de aarde met gedroogd mos, zodat de hamster de pot niet meteen leeggraaft.

Ik verwacht niet dat de plant voor altijd mooi blijft. De hamster mag eraan knabbelen. Dat is niet het nadeel van een levende plant, maar juist de bedoeling.

SCAPES MET PLANTJES