Rattenkooi

Een rattenkooi is veel meer dan een plek waar je ratten slapen. Ze brengen er een groot deel van hun tijd door. Ze eten, spelen, wassen elkaar, zoeken voer, klimmen en rusten er samen. De kooi moet daarom niet alleen groot genoeg zijn, maar ook veilig en praktisch ingericht kunnen worden.

Ik houd inmiddels 28 jaar tamme ratten. In die tijd heb ik veel verschillende kooien gebruikt en ingericht. Ik kijk daardoor niet alleen naar de maten op de verpakking. Ik kijk vooral naar de ruimte die de ratten echt kunnen gebruiken, de veiligheid van de routes en het gemak waarmee je de kooi dagelijks kunt verzorgen.

Op deze pagina leg ik uit waar ik op let. Ook bespreek ik een aantal kooien die goed kunnen passen bij tamme ratten. Productlinks naar DRD Knaagdierwinkel gebruik ik alleen als praktisch voorbeeld. De uitleg op deze website blijft mijn eigen, onafhankelijke verzorgingsadvies.

Mijn korte advies

Houd voor twee ratten minimaal 100 × 50 × 70 cm aan.
Kies groter als daar ruimte voor is, vooral bij een groep van meer dan twee ratten.
Let op voldoende bodemruimte. Extra hoogte kan een te kleine bodem niet goedmaken.
Kies een goed geventileerde kooi met een dichte bodem en veilige tralieafstand.
Onderbreek lange valroutes met plateaus, hangmatten en stevige tussenniveaus.
Controleer of alle hoeken goed bereikbaar zijn voor schoonmaak en dagelijkse controle.

Wil je eerst de actuele kooien bekijken? Bij DRD vind je een overzicht van rattenkooien. Verderop op deze pagina leg ik per model uit wat ik de sterke en minder sterke punten vind.

Hoe groot moet een rattenkooi zijn?

Voor twee tamme ratten houd ik minimaal 100 × 50 × 70 cm aan. Dit is een ondergrens en geen luxe maat. In de kooi moeten namelijk ook huisjes, voerplekken, water, hangmatten, een toilet en veilige looproutes passen.

Voor iedere extra rat is ongeveer 20 procent extra bodemoppervlak een bruikbare minimale richtlijn. Reken daarbij met het echte bodemoppervlak en niet met plateaus. Plateaus zijn waardevolle extra ruimte, maar vervangen de hoofdbodem niet.

Aantal ratten	Minimaal bodemoppervlak	Mijn praktische uitleg
2 ratten	Ongeveer 0,50 m²	Bijvoorbeeld 100 × 50 cm, met minimaal 70 cm hoogte
3 ratten	Ongeveer 0,60 m²	Kies duidelijk ruimer dan de basiskooi voor twee
4 ratten	Ongeveer 0,70 m²	Een brede en diepe kooi wordt steeds belangrijker
5 ratten	Ongeveer 0,80 m²	Kijk kritisch naar vrije routes en meerdere rust- en voerplekken

Deze berekening blijft een ondergrens. Het karakter, de leeftijd en de gezondheid van je dieren tellen ook mee. Een actieve groep jonge vrouwtjes gebruikt de ruimte bijvoorbeeld anders dan een groep oudere mannetjes.

Bodemruimte en hoogte zijn allebei nodig

Ratten klimmen graag, maar ze leven niet alleen in de hoogte. Ze lopen, zoeken en ontmoeten elkaar ook op de bodem. Kies daarom niet automatisch voor de hoogste kooi. Een breder verblijf met voldoende hoogte is vaak beter bruikbaar dan een smalle toren.

Een hoge kooi heeft bovendien een veilige inrichting nodig. Hangmatten, tunnels en plateaus moeten lange valroutes onderbreken. Zeker oudere, zieke of minder handige ratten kunnen vallen.

Waar let ik op bij het kiezen van een rattenkooi?

1. Goede ventilatie

Ratten hebben gevoelige luchtwegen. Een traliekooi voert vocht en geuren veel beter af dan een verblijf met bijna volledig dichte wanden. Een kleine kunststof of plexiglas rand rond de bodem is geen probleem, zolang de rest van de kooi ruim open en goed geventileerd is.

Een aquarium of vrijwel dicht terrarium raad ik daarom niet aan als vast hoofdverblijf voor ratten. Alleen een rooster bovenop geeft onderin meestal te weinig luchtverversing.

2. Een passende tralieafstand

Jonge, kleine en slanke ratten kunnen verrassend makkelijk ontsnappen. Een tralieafstand van ongeveer 9,5 tot 10 mm is een veilige keuze voor veel jonge en kleine ratten. Bij ongeveer 13 mm kijk ik goed naar de dieren die erin komen. Voor grote volwassen ratten kan dat prima werken, maar voor een klein ratje of een slank vrouwtje kan het te ruim zijn.

Controleer niet alleen de tralies. Kijk ook naar openingen rond de deuren, de bodembak, het dak en bevestigde accessoires. Als een rat het hoofd door een opening krijgt, volgt het lichaam vaak ook.

3. Dichte vloeren en plateaus

De hoofdbodem en vaste loopvlakken moeten dicht zijn. Langdurig lopen op draadgaas kan de voeten irriteren en vergroot de kans op wondjes. Bedek een bestaand rooster volledig met een stevige, goed passende en makkelijk schoon te maken plaat.

4. Grote en veilige deuren

Grote deuren lijken misschien vooral fijn voor jou, maar ze helpen ook de ratten. Je kunt de kooi rustiger schoonmaken, een zieke rat makkelijker pakken en onderdelen veiliger bevestigen. Controleer wel of de sluiting stevig is. Ratten zijn slim en kunnen eenvoudige haakjes leren openen.

5. Ruimte voor een goede inrichting

Een lege grote kooi is nog geen goed verblijf. Er moet ruimte zijn voor meerdere rustplekken, klimroutes, nestmateriaal, een graafbak en verschillende voer- en waterpunten. Lees ook mijn uitleg over ratscaping.

Hangmatten zijn niet alleen slaapplaatsen. Ze kunnen ook als veilige tussenlaag onder een hogere route dienen. Bij DRD kun je verschillende hangmatten voor ratten bekijken.

Geschikte rattenkooien vergeleken

Er bestaat niet één kooi die voor iedere groep de beste keuze is. De beschikbare ruimte in huis, het aantal ratten en je manier van inrichten maken verschil. Hieronder bespreek ik de modellen die ik zelf het meest logisch vind.

Kooi	Afmetingen	Past vooral bij
Suite Royale 100 Basis	Ongeveer 99,8 × 63,2 × 99 cm	Wie grote deuren en later uitbreiden belangrijk vindt
Suite Royale XL	Ongeveer 115 × 67,5 × 155,5 cm	Wie direct een zeer ruim en praktisch verblijf wil
Argus 120 Plexi	Ongeveer 118 × 64 × 94 cm	Wie veel bodemruimte en een hogere bodembak zoekt
Zeno 4	Ongeveer 118 × 64,5 × 83,5 cm	Wie een goede balans tussen bodemruimte en hoogte zoekt
Zeno 3	100 × 50 × 70 cm	Een duo op de minimale ondergrens
Zeno 3 Empire	100 × 50 × 116 cm	Een duo waarvoor extra klimhoogte gewenst is

Savic Suite Royale 100: modulair en goed bereikbaar

Blauwe Savic Suite Royale 100 rattenkooi met grote deuren en onderstel

De blauwe Suite Royale 100 is tegenwoordig modulair verkrijgbaar. Je begint met de Suite Royale 100 Basis en kunt deze later uitbreiden met een extra module.

De basis heeft veel bodemruimte, grote deuren en staat op wielen. De tralieafstand is ongeveer 1,3 cm. Dat kan goed passen bij volwassen ratten, maar controleer dit extra zorgvuldig bij jonge, kleine of slanke dieren.

Wat ik sterk vind:

Grote deuren maken schoonmaken en inrichten makkelijk.
De brede bodem is beter bruikbaar dan bij een smalle torenkooi.
De kooi kan later worden uitgebreid.
Het onderstel op wielen is handig bij schoonmaak.
Losse onderdelen zijn verkrijgbaar.

Waar je op moet letten:

De kunststof plateaus zijn niet knaagvast.
Een extra hoge opbouw vraagt nog meer tussenniveaus en valbescherming.
Controleer de tralieafstand bij rittens en kleine ratten.

Savic Suite Royale 100 basisunit voor tamme ratten — De basisunit kan zelfstandig als ruim verblijf worden ingericht.

Extra uitbreidingsmodule voor de Savic Suite Royale 100 rattenkooi — Met een extra module ontstaat meer ruimte voor routes en leefzones.

Savic Suite Royale XL: veel ruimte en grote deuren

De Suite Royale XL is een zeer ruime kooi met vier grote frontdeuren, verstelbare plateaus en wielen. Ik heb deze kooi zelf gehad en vond vooral de bereikbaarheid erg prettig.

Gebruik de twee niveaus als één groot verblijf. De kooi is niet bedoeld om twee groepen permanent boven elkaar te huisvesten. Maak binnen het geheel meerdere veilige routes, zodat een rat altijd een andere weg kan kiezen.

Grote antracietkleurige Savic Suite Royale XL rattenkooi met vier deuren

Wat ik sterk vind:

Veel bodemruimte en bruikbare hoogte.
Vier grote deuren geven goed toegang tot bijna iedere plek.
Veel mogelijkheden voor hangmatten, tunnels en plateaus.
Wielen en opbergruimte onder de kooi.
Vervangende onderdelen zijn beschikbaar.

Waar je op moet letten:

De kooi neemt veel ruimte in en is een flinke investering.
De kunststof plateaus kunnen worden aangeknaagd.
De hoogte moet met plateaus en hangmatten veilig worden onderbroken.
Verplaats de kooi rustig en controleer de wielen regelmatig.

Savic Argus 120 Plexi: brede bodem en minder uitloop

Savic Argus 120 Plexi rattenkooi met doorzichtige hoge bodembak

De Savic Argus 120 Plexi combineert een brede bodem met traliewanden en een doorzichtige rand van ongeveer 10 cm. De tralieafstand is ongeveer 9,5 mm. Dat maakt deze kooi ook interessant voor jonge en kleinere ratten.

De plexirand houdt meer bodembedekking binnen dan een lage open bak. Voor echt diep graven vind ik 10 cm nog beperkt. Ik zou daarom daarnaast een aparte, diepere graafbak aanbieden.

Wat ik sterk vind:

Veel bodemruimte door de maat van ongeveer 118 × 64 cm.
Fijne tralieafstand voor jonge, kleine en slanke ratten.
De plexirand houdt bodembedekking beter in de kooi.
Goede combinatie van bodemruimte en klimhoogte.

Waar je op moet letten:

De deuren zijn minder royaal dan bij de Suite Royale.
Voor een echte graafzone is een losse diepe bak nodig.
Controleer of je alle hoeken makkelijk kunt bereiken.

Savic Zeno 4: mijn logische allround keuze

De Savic Zeno 4 meet ongeveer 118 × 64,5 × 83,5 cm. Daardoor heeft hij duidelijk meer bodemruimte dan de Zeno 3, zonder extreem hoog te worden. De tralieafstand is ongeveer 9,5 mm.

Voor wie een ruime standaardkooi zoekt, vind ik dit een sterke verhouding tussen bodemruimte, hoogte en veiligheid. Ook hier blijven grote deuren, veilige routes en een goede inrichting belangrijk.

Savic Zeno 3: precies op de ondergrens

De Savic Zeno 3 Knock Down is 100 × 50 × 70 cm en zit daarmee precies op mijn minimale maat voor twee ratten. De tralieafstand is ongeveer 9,5 mm.

Ik zie dit als een basiskooi voor een duo, niet als een ruime keuze voor een grotere groep. Hij kan ook handig zijn als tijdelijke opvang- of ziekenkooi, als de inrichting wordt aangepast aan de situatie.

Savic Zeno 3 Knock Down rattenkooi van 100 bij 50 bij 70 centimeter

Wat ik sterk vind:

Veilige, fijne tralieafstand.
Voldoet aan de minimale maat voor twee ratten.
Lichter en makkelijker te verplaatsen dan de grote Suite-modellen.
Inklapbaar en daardoor makkelijker op te bergen.

Waar je op moet letten:

De kooi biedt weinig reserve boven de ondergrens.
Niet mijn keuze voor meer dan twee ratten.
De kunststof plateaus kunnen worden aangeknaagd.
Deuren en bereikbaarheid zijn minder ruim dan bij grotere modellen.

Een extra plateau met ladder voor de Zeno kan helpen om de hoogte veiliger en beter bruikbaar te maken. Plaats onderdelen zo dat er geen lange vrije val naar de bodem ontstaat.

Savic Zeno 3 Empire: meer hoogte, dezelfde bodem

Hoge Savic Zeno 3 Empire rattenkooi met plateaus en ladders

De Zeno 3 Empire heeft dezelfde bodem van 100 × 50 cm als de gewone Zeno 3, maar is met 116 cm veel hoger. Ook dit model heeft een tralieafstand van ongeveer 9,5 mm.

De extra hoogte maakt de kooi niet geschikt voor meer ratten. Het bodemoppervlak blijft hetzelfde. Gebruik deze kooi dus vooral wanneer je voor een duo extra klimroutes wilt maken en de hoogte zorgvuldig kunt beveiligen.

Bekijk de Savic Zeno 3 Empire en de mogelijkheden voor de inrichting.

De rattenkooi veilig inrichten

Een geschikte kooi is pas het begin. Met de inrichting maak je de ruimte veilig en interessant. Ik zorg altijd voor meerdere routes. Een rat moet niet afhankelijk zijn van één ladder of één smal touw.

Verdeel plateaus over verschillende hoogtes.
Hang stevige hangmatten onder hoge routes.
Bied meer rustplekken aan dan er ratten zijn.
Maak meerdere voer- en waterpunten bij een groep.
Zorg voor een aparte graafplek met voldoende diepte.
Gebruik tunnels en huisjes met meer dan één opening.
Controleer stof, touwen, clips en kunststof regelmatig op slijtage.

Voor natuurlijke routes en verrijking kun je de ratscapingproducten bij DRD bekijken. Kies alleen onderdelen die passen bij jouw kooi en jouw groep. Meer spullen is niet automatisch beter: er moet vrije ruimte overblijven om te bewegen.

Bodembedekking en toilethoeken

Gebruik op de hoofdbodem een absorberende, comfortabele en stofarme bodembedekking. Lees daarvoor mijn uitgebreide pagina over bodembedekking voor ratten.

Als zacht praktijkvoorbeeld kun je kijken naar Cotton N Hemp. Voor een vaste toiletplek gebruik ik liever een sterk absorberende korrel, zoals Cotton N Pellets. De korrels zijn bedoeld voor het toilet of een natte hoek en niet als enige zachte hoofdbodem.

Waar zet je de rattenkooi neer?

Zet de kooi uit direct zonlicht.
Vermijd tocht, rook, geurkaarsen en luchtverfrissers.
Zet de kooi niet vlak naast een televisie, luidspreker of ander lawaaiig apparaat.
Kies een rustige plek waar de ratten ook iets van het dagelijks leven meekrijgen.
Houd de temperatuur zo stabiel mogelijk, bij voorkeur rond 19 tot 23 graden.
Zorg dat je rondom genoeg ruimte hebt om deuren te openen en schoon te maken.

Let bij grote kooien ook op de route naar binnen. Controleer vóór de aankoop of het pakket, de losse panelen en het onderstel door deuren, gangen en eventueel de trap passen.

Checklist voor het kiezen van een rattenkooi

De kooi is voor twee ratten minimaal 100 × 50 × 70 cm.
Voor extra ratten is extra bodemoppervlak aanwezig.
De tralieafstand past bij de leeftijd en bouw van de ratten.
De kooi heeft een dichte bodem en dichte loopvlakken.
Er is goede ventilatie zonder tocht.
Deuren en sluitingen zijn groot, stevig en veilig.
Alle hoeken zijn bereikbaar voor dagelijkse controle en schoonmaak.
De hoogte kan worden onderbroken met plateaus en hangmatten.
Er blijft na de inrichting vrije bewegingsruimte over.
De kooi past op de gekozen plek én door de route naar die plek.

Veelgestelde vragen over rattenkooien

Wat is de minimale maat voor twee ratten?

Ik houd minimaal 100 × 50 × 70 cm aan. Zie dit als een ondergrens. Een grotere bodem geeft meer ruimte voor rustplekken, routes en verrijking.

Is een hoge kooi automatisch beter?

Nee. Hoogte is fijn voor klimmen, maar vervangt onvoldoende bodemruimte niet. Een hoge kooi moet bovendien met tussenniveaus en hangmatten tegen lange vallen worden beveiligd.

Hoeveel ratten mogen in één kooi?

Dat hangt af van het echte bodemoppervlak, de inrichting en de groep. Reken vanaf 0,50 m² voor twee ratten ongeveer 20 procent extra bodemruimte per extra rat. Kijk daarnaast of alle dieren voldoende rust-, voer- en vluchtroutes hebben.

Welke tralieafstand is veilig?

Voor jonge, kleine en slanke ratten kies ik graag ongeveer 9,5 tot 10 mm. Bij ongeveer 13 mm controleer ik zorgvuldig of het past bij de dieren. Test nooit door een rat door de tralies te proberen te duwen.

Kan een aquarium of terrarium als rattenkooi dienen?

Een bijna volledig dicht verblijf heeft onderin te weinig ventilatie en raad ik niet aan als vast hoofdverblijf. Een ruime traliekooi met een dichte bodembak past beter bij de gevoelige luchtwegen van ratten.

Hebben ratten diepe bodembedekking nodig?

Ratten graven graag, maar veel traliekooien hebben een lage bodembak. Gebruik dan naast de normale bodemlaag een aparte diepe graafbak. Zorg dat het materiaal stofarm, veilig en geschikt voor graven is.

Heb ik een tweede kooi nodig?

Een veilige tijdelijke kooi is handig bij vervoer, ziekte, schoonmaak of een zorgvuldig begeleide introductie. Een rat hoort daarin niet langdurig alleen te wonen. Pas de hoogte en inrichting aan als een zieke of herstellende rat minder goed kan klimmen.

Mijn persoonlijke advies

Koop liever één keer een goede rattenkooi dan eerst een te kleine kooi die je snel moet vervangen. Kijk daarbij niet alleen naar de buitenmaten of een mooi productplaatje. Stel jezelf vooral de vraag: kan ik hierin veilige routes, meerdere rustplekken, een graafplek en voldoende vrije beweging maken?

Voor een duo zie ik 100 × 50 × 70 cm als het absolute beginpunt. Heb je ruimte voor breder en dieper, dan heeft dat mijn voorkeur. Bij een hoge kooi besteed ik altijd extra aandacht aan valbescherming. Zo wordt de kooi niet alleen groot, maar vooral prettig en veilig om in te leven.

Verder lezen

Bronnen

Deze pagina is in de eerste plaats gebaseerd op mijn 28 jaar praktijkervaring met tamme ratten. Ik heb maten, algemene huisvestingsadviezen en medische veiligheidspunten gecontroleerd aan de hand van vakinformatie en onderzoek. Productspecificaties heb ik gecontroleerd op de actuele productpagina’s. Beschikbaarheid en uitvoeringen kunnen later veranderen.